EN
A
A
A

Prawo autorskie w pracy naukowej

25 stycznia 2018

23 stycznia przeprowadziliśmy szkolenie z podstaw prawa autorskiego dla pracowników i pracownic Wydziału Polonistyki UW.

Głównym celem wykładu, prowadzonego przez Marcina Wilkowskiego, było podkreślenie konieczności dbania o własne prawa majątkowe przy nawiązywaniu relacji z wydawcami naukowymi. Nieprzemyślane podpisanie standardowej umowy prawnoautorskiej może okazać się dla autora czy autorki niekorzystne i oznaczać de facto wywłaszczenie z praw majątkowych. Skutkuje to np. brakiem możliwości swobodnego republikowania tekstu w internecie, co nie jest bez znaczenia w kontekście minimalnych drukowanych nakładów publikacji naukowych.

Podczas szkolenia przypomnieliśmy sobie podstawowe pojęcia prawa autorskiego, w tym przepisy dozwolonego użytku prywatnego i publicznego, ważne w kontekście pracy naukowej i dydaktycznej, oraz główne mechanizmy otwartego dostępu. Niestety, po raz kolejny okazało się, że praktyce publikowania naukowego wciąż jest wiele niejasności co do praw autorskich i sposobów gwarantowania sobie praw do republikacji tekstów w internecie. Także część autorów i autorek krytycznie odnosi się do propozycji, aby powszechnym standardem definiującym open acces był nie tylko swobodny dostęp do tekstów naukowych (możliwość zapoznania się z ich treścią oraz wykorzystania w ramach dozwolonego użytku edukacyjnego), ale też gwarantowanie praw do ich przetwarzania czy komercyjnego wykorzystania (zob. C. Neylon, Science publishing: Open access must enable open use).

Warto dodać, że dzięki Koalicji Otwartej Edukacji (KOED) mamy dostęp do wzorów umów prawnoautorskich, gwarantujących odpowiednie prawa po stronie autora lub przynajmniej pozwalających na swobodne rozpowszechnianie będącego przedmiotem umowy utworu w internecie. Wszystkim chcącym rozwinąć swoją wiedzę na temat praw autorskich i otwartego dostępu polecamy książkę dr. Krzysztofa Siewicza Otwarty dostęp do publikacji naukowych: kwestie prawne (Warszawa, 2012), dostępną m.in. w postaci darmowego pliku pdf na stronach Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.